راهنمای کار با پیکور و معرفی انوع آن

پیکور برای کسانی که در عملیات تخریب سازه های بتنی فعالیت می‌کنند، نام آشنایی است. این ابزار که بیشتر با نام های «چکش برقی» و «بتن کن» در بازار مشهور است، ابزاری بسیار قدرتمند است که توانایی تخریب بسیار بالایی داشته و می‌تواند هرگونه سنگ طبیعی و مصنوعی را تخریب کند. واژۀ پیکور از نام لاتین تیشه سنگ شکن وارد زبان فارسی شده و اولین بار توسط برند هیتلی، یکی از بهترین برندهای دنیا که در زمینۀ تولید انواع چکش تخریب فعالیت می‌کند، وارد ایران شد؛ به همین دلیل، بسیاری از استادکاران و صنعتگران همچنان چکش پیکور را به این اسم می‌شناسند و آن را با نام دریل هیلتی جستجو می‌کنند.

تاریخچه ساخت پیکور

در اواسط دهه ۱۸۰۰، تاثیرات انقلاب صنعتی در سراسر جهان محسوس بود. پیدایش ماشین آلات و ابزارهای برقی اکثر کارها را برای افراد آسان تر و از لحاظ فیزیکی افراد فشار کمتری را تحمل میکردند. امروزه هنوز مردانی که در معادن کار می کنند، هنوز مجبورند با کلنگ و بیل کار کنند. چیزی که این کارگران واقعاً به آن نیاز دارند، یک وسیله قدرتمند برای شکستن سنگ‌ها برای آشکار کردن مواد معدنی یا رهاسازی سنگ‌ها برای ساخت و ساز بود. اما در واقع این چارلز بردی کینگ، مخترع و مهندسی بود که اولین پیکور بادی یا پیکور پنوماتیکی را ساخت.

پیکورها، به‌ویژه در صنعت معدن، یک موهبت الهی هستند. در دهه ۱۸۰۰، کار معدن کاری کاملاً سخت و غیر قابل تحمل بود. شکستن سنگ با دست در تونل های مرطوب و تاریک برای اکثر کارگران کاملاً سخت و غیر قابل تحمل بود. فناوری موتور بخار آن روز ممکن بود به تسریع این فرایند کمک کند، اما از آنجایی که این ماشین‌ها به احتراق نیاز داشتند، برای استفاده در مکان‌های تنگ که اغلب مملو از گازهای انفجاری بودند، بسیار خطرناک بودند. هوای فشرده گزینه بسیار مطمئن تری برای سوخت این وسیله بود. این دقیقاً همان چیزی است که کینگ در هنگام ساختن اولین پیکور پنوماتیکی (با نیروی هوا) در ذهن داشت.

نحوه کار پیکور

انواع پیکور های موجود در بازار بسیار متنوع هستند، اما تمامی این چکش ها صرف نظر از انرژی مصرفی آن ها، کلیّت کار یکسانی دارند و فقط از نظر نحوه کارکرد تفاوت های جزئی با یکدیگر دارند. پیکور با ایجاد هوای فشرده درون سیلندر و بالا و پایین رفتن پیستون داخل آن، ایجاد ضربه کرده و بدین ترتیب، سطح یا بتن مورد نظر را تخریب می‌کند.

البته استفاده از قلم‌های مخصوص در این کار که به قلم‌های شش گوش معروف هستند نیز نباید فراموش شود. همچنین، نیروی لازم برای حرکت پیستون به بالا و پایین را، موتور برقی این دستگاه تأمین می کند. در انواع دیگر پیکورها مانند پیکور بادی و بنزینی، این نیرو به طرق دیگری تأمین می‌شود. در پیکور بادی از طریق هوای فشرده‌ای که از کمپرسور وارد دستگاه می‌شود، این کار انجام شده و در پیکور بنزینی، این نیرو توسط یک موتور بنزینی تولید می‌شود.

معرفی انواع پیکور ها

پیکورهای برقی یا چکش برقی

پیکورهای برقی یکی از مهم ترین و کاربردیترین نوع پیکورها است که در تخریب و ساخت ساز مورد استفاده قرار می گیرد. در این نوع پیکور برق انرژی لازم را برای تخریب و ضربه تامین میکند .یکی از ویژگی های خوب این پیکور برقی قدرت بسیار بالای آن است که براحتی اجسام سخت مانند بتن یا آسفالت را تخریب می کند. پیکورهای برقی معمولاً مدل‌هایی با وزن سبک‌تر هستند که برای کارهای کوچک مناسب‌تر هستند. نسخه های گازی برای کارگاه هایی طراحی شده اند که به برق یا هوای فشرده دسترسی ندارند. امروزه اکثر کارگران ساختمانی برای تخریب بتن مسلح تخریب آجر و بتن غیر مسلح، خاک، بتن، سنگ، کاشی، ملات از این دستگاه استفاده میکنند. پیکور برقی دارای اندازهای مختلفی است که از وزن ۶ کیلوگرم تا ۳۲ کیلوگرم وجود دارند.

پیکور بادی

پیکور بادی یکی دیگر از انواع مختلف پیکورها است که هوای فشرده ای که بوسیله کمپرسور تولید خواهد شد، انرژی لازم را برای تخریب و ضربه تامین می‌کند. در هنگام استفاده از پیکور بادی باید یک کمپرسور به آن متصل باشد. معمولا از این نوع دستگاه زیاد در سایت های ساخت ساز استفاده نمی شود، چون تامین کمپرسور بسیار سخت است و پیکور برقی بهترین گزینه است. از این دستگاه برای جاهایی که دسترسی به برق غیرممکن است بسیار مناسب است. پیکور بادی دارای اندازهای مختلفی است که از وزن ۲ کیلوگرم تا ۴۲ کیلوگرم وجود دارند.

از پیکورهای بادی برای استخراج های زیرزمینی، که در آن هر جرقه ناشی از موتورهای احتراقی، گازهای انفجاری را تهدید می کند، مورد استفاده قرار می گیرند. هوای فشرده نه تنها غیر قابل اشتعال است، بلکه قدرت خود را از طریق شیلنگ های تحویل طولانی از دست نمی دهد، حتی زمانی که کمپرسور در فاصله زیادی از ابزار پنوماتیک در انتهای دیگر قرار داشته باشد. پیکور پنوماتیک وسیله ای است که از هوای بسیار فشرده به عنوان منبع تغذیه برای تامین انرژی آن استفاده میکنند. به طور معمول، یک موتور دیزلی کمپرسور هوا را به حرکت در می آورد، که سپس هوا را از طریق یک شیلنگ به ابزار انتهایی پیکور بادی هدایت می کند.

بدنه پیکور یک استوانه عمودی است که به عنوان یک محفظه فشار عمل می کند. هوای فشرده وارد محفظه می شود و یک شیر ماشه را فعال می کند که به سرعت باز و بسته می شود. هنگامی که پیستون باز می شود، هوای تحت فشار وارد محفظه پیستون می شود. فشار در محفظه پیستون افزایش می یابد و باعث حرکت پیستون می شود و به بیت ضربه می زند. اسکنه به سطح زیر برخورد می کند و باعث شکستگی سنگ می شود.

پیکورهای بیل مکانیکی

یکی از مقرون بصرفه ترین و بهترین راهای تخریب استفاده از پیکورهای هیدرولیکی است. پیکورهای هیدرولیکی یکی دیگر از پیکورها است که نسبت به سایر دستگاها اندازه بزرگ تری دارد و آنرا بر روی بابکت‌ها و بیل های مکانیکی سوار می کنند. از پیکورهای هیدرولیکی برای تخریب سنگ های بزرگ و بتن، سنگ در راهسازی و معادن، ایجاد تونل و تخریب کلی ساختمان استفاده می شود. در ساخت سازه های ساختمانی برای تخریب فونداسیون یک ساختمان از این پیکور استفاده می کنند.

نحوه کار پیکور هیدرولیکی بدین گونه است که فشار روغن هیدرولیکی در پشت دستگاه قرارد دارد، بصورت دارکوبی و با ضربات متوالی و پشت سرهم به نقطه مورد نظر ضربه میزند و جسم مورد نظر را تخریب می کند. پیکورهای هیدرولیکی مانند پیکورهای بادی کار می کنند اما به جای گاز فشرده از گاز مایع برای تامین انرژی آن استفاده می کنند. پیکورهای هیدرولیک معمولاً مدل‌های بزرگ‌تر، سنگین‌تر و قوی‌تر هستند که بر روی بیل های مکانیکی و بابکت ها نصب می‌شوند و بنابراین، برای کارهایی که نیاز به یک پیکور بسیار بزرگ است، استفاده می‌شوند.

پیکورها در چه مواردی استفاده می شود؟

• استفاده در مصارف شهری مربوط به راه سازی، خیابان سازی، تعمیرات پیاده رو و خیابان، عملیات های عمرانی و ساختمانی، کندن زمین های سخت به منظور تعمیر مسیر آب و فاضلاب و خطوط زیر زمینی، برق و مخابرات.
• خرد کردن صخره های بزرگ، کندن صخره از کوه، تخریب سازه های بتنی، آسفالت جاده ها و امور مربوط به حفاری تونل و انجام عملیات تخریبی
• تخریب سطوح سنگی یا بتنی که به دلایلی امکان تخریب آنها با مواد منفجره و یا کمپرسور وجود ندارد.
• از پیکور همچنین در معادن بزرگ برای تخریب تکه های صخره های بزرگی که ابتدا به وسیله مواد منفجره به قطعات کوچکی تقسیم شده اند، استفاده می شود.