نقد و بررسی انیمیشن The Nightmare Before Christmas – کابوس قبل از کریسمس

استاپ‌موشن The Nightmare Before Christmas ( کابوس قبل از کریسمس) یکی از آثار بی‌همتای تاریخ سینمای جهان است. ساخته تیم برتون به کارگردانی هنری سیلیک (Henry Selick)، پویانمایی سرتاسر موزیکال و دارای یکی از دارک‌ترین جهان های ساخته شده در سینمای غرب است. اگر تاکنون برای تماشای این انیمیشن عجیب و غریب، تغریب و کنجکاو نشده‌اید، با ژسوس در نقد و بررسی این شاهکار تاریخی همراه باشید.

این مقاله هیچ قسمتی از داستان را لو نمی‌دهد.

سبک نایاب و خاص

همین که انیمیشنی به سبک استاپ‌موشن ساخته شده باشد، برای تلاش یک تیم کافی است؛ ولی منظور از سبک در اینجا چیزی بحث برانگیز تر از یک استاپ‌موشن است! قبل از این هم ما شاهد پویانمایی های موزیکال بوده‌ایم ولی نه اینطور! کابوس قبل از کریسمس  یک انیمیشن با اجرای چند صحنه موزیکال نیست بلکه سرتاسر دیالوگ های این کارتون با اشعار روایت می‌شود و این اوج خلاقیت و قدرت یک اثر نایاب است، شاید بتوان گفت تنها اثر مشابهی که با این مضامین به ذهن ما ایرانی ها می‌رسد انیمیشن هورتون است و بس!

روایت زیادِ شعرگونه‌ی دیالوگ ها، غیر تکراری و بسیار پر معنا، با قافیه و عاری از هر گونه هرز و بیهوده‌گویی است.

این تلاش سازندگان موجب شد که گام مهمی در معرفی این سبک خاص به مخاطبان سینمای جهان برداشته شود و انظار عمومی را نسبت به این موضوع که انیمیشنی سرتاسر موزیکال، نمی‎‌تواند ارائه خوبی باشد را تغییر داد.

جهان بسیار تیره و تار

دیدن نخستین بار و بدون شناخت کابوس قبل از کریسمس برای همه بسیار عجیب و شوکه‌کننده بنظر می‌رسد و ممکن است آن را با آثار ضعیف و ناشناخته‌ی سینما اشتباه بگیرند، ولی اگر با اهداف این انیمیشن آشنایی داشته باشند، باید بدانند که خلق این چنین جهانی عمدی و از اهداف کابوس قبل از کریسمس است! انیمیشنی ارائه شده، مناسب برای تماشا در روز هالووین که کودکان به دنبال داستان های ترسناک می‌گردند.
جهان کابوس قبل از کریسمس به قدری دارک است که می‌تواند باعث آزردگی مخاطبان شود؛ ولی اگر سر تصمیم اول خود هستید و مُصّر برای پی بردن به چرایی شاهکار بودن این اثر، به مرور به این نوع طراحی عادت می‌کنید و به عمق داستان پی می‌برید.

داستان بسیار مفهومی و پر استعاره

سرتاسر داستان کابوس قبل از کریسمس، مملوء از استعاره و نکات ریز جالب است؛ از استفاده‌ی جَک (شخصیت اصلی) از تحریف، به عنوان وسیله‌ای برای قانع کردن مردم شهر، تا تلاش وی برای توضیح چیزی فراتر از وجود خودش به روش علمی!در صحنه هایی از استاپ‌موشن جک را می‌بینیم که تلاش می‌کند به چیزی خارج از وجودش دست یابد ولی ذات او این اجازه را به وی نمی‌دهد، در نتیجه او آن شیء را به اندازه ذات خودش، کوچک و متفاوت از معنای واقعی آن، بیان می‌کند (موضوعی آشنا در تعریف خداوند نامحدود از طریق محدودیت های انسان و کوچک کردن ذات خالق به اندازه درک مخلوق).

مفهوم کلی که انیمیشن The Nightmare Before Christmas می‌خواهد به مخاطب آموزش دهد این است که شادی همیشه و برای همه‌ی موجودات دقیقا به یک معنا نیست! گاهی شادی برای یک موجود، به منزله ترس و وحشت برای موجود دیگری است و برعکس.

اگر شما نیز از طرفداران سبک استاپ‌موشن هستید و اصرار بر دیدن تمامی آثار بی‌نظیر این دسته دارید، پس باید بدانید که کابوس قبل از کریسمس قطعا یکی از استاپ‌موشن های لیست شما است و اگر چه طراحی این اثر کمی خشن و بازدارنده است ولی باید دیدن آن را بر خود واجب بکنید؛ در نهایت کابوس قبل از کریسمس به عنوان یکی از آثار خاص تاریخ، با وجود تیرگی بسیار، شایستگی تماشا را دارد.

شما نیز می‌توانید تجربه‌ی خود، پیشنهادات و انتقادات و یا درخواست هایتان را با ما به اشتراک بگذارید.